De verkiezingsuitslag en Defensie: de opties

Nederland heeft gekozen. De VDD is met afstand de grootste partij geworden. OP het moment van schrijven van dit artikel is 94% van de stemmen geteld en de VDD krijgt 33 zetels. Het is dus logisch dat de VVD het initiatief gaat nemen in de formatie. Maar wat betekent de uitslag mogelijk voor het Defensiebeleid en de financiering van de Krijgsmacht?

Rutte, de lijsttrekker van de VVD, heeft 2 grote opties, een coalitie over links en een coalitie over rechts. Een coalitie over rechts zou het meest gunstig zijn voor de Krijgsmacht, op basis van de verkiezingsprogramma’s. Op basis van de voorlopige uitslag zou een kabinet van VVD (33), CDA (19), D66 (19) en CU (5) mogelijk zijn, waarbij de SGP ook nog zou kunnen aansluiten om een ruime meerderheid van 79 zetels te halen, zonder de SGP zou de meerderheid dan op een krappe 76 zetels uitkomen.

De VVD had een miljard extra geld voor de Krijgsmacht in het verkiezingsprogramma staan, maar dat programma is opgesteld voor de uitspraken van Donald Trump dat de NAVO-landen meer moeten doen aan hun Defensie. Demissionair VVD-minister van Defensie Hennis, pleitte de afgelopen tijd voor 2,5 miljard extra. Het CDA wil 2 miljard extra investeren, D66 500 miljoen, de CU ook 2 miljard en SGP nog meer. Het lijkt bij deze coalitieoptie dat D66 het meeste water bij de wijn moet doen aangaande Defensie, ook omdat het CDA en de CCU en SGP in de campagne erg hebben ingezet op Veiligheid in het algemeen en Defensie in het bijzonder. Vanuit Defensie-oogpunt gezien lijkt deze coalitie het meest gunstig te zijn, al zijn er op verschillende vlakken (Levenseinde, abortus, milieu, integratie, vluchtelingen) grote verschillen tussen vooral D66 en de Christelijke partijen. Daardoor wordt de haalbaarheid van een dergelijk kabinet bemoeilijkt, maar het lijkt toch een logische eerste keus te zijn.

Coalitie over links
Rutte zou ook voor een coalitie over links kunnen kiezen, om zo gestand te doen aan de grote verkiezingswinst van GroenLinks. Ook dan zijn CDA en D66 nodig om de coalitie te vormen, waardoor je VVD (33), CDA (19) D66 (19) en GroenLinks (14) met 85 zetels krijgt. GroenLinks wil niet extra investeren in de Krijgsmacht, en kan zo een blok vormen met D66 op dit onderwerp. Daardoor wordt zelfs meer dan 500 miljoen extra voor Defensie onzeker. Er zijn daarnaast nog andere grote ideologische tegenstellingen tussen GroenLinks en de VVD. In de politiek is niets zeker, en de hier genoemde partijen hebben elkaar niet uitgesloten (al heeft Buma van het CDA aangegeven liever over rechts te gaan, dan over links), toch lijkt deze coalitie niet waarschijnlijk, of op zijn minst lastig. De brede basis die de coalitie zou hebben op basis van het aantal zetels is wel een pre, omdat beleid dan breed gedragen wordt.

PVV
Mocht de VDD er niet uitkomen met coalities, dan zou de volgende grootste partij het initiatief moeten nemen. Dat lijkt nu de PVV te worden, maar dan lijkt een coalitie in welke vorm dan ook niet mogelijk, aangezien vrijwel alle partijen de PVV hebben uitgesloten als mogelijk coalitiepartner. Wellicht zou Wilders een samenwerking met SGP en FvD kunnen overwegen, maar dan is er bij lange na geen meerderheid Ook is niet bekend wat Wilders nu wil met Defensie. Hij heeft in verscheidene debatten gezegd te willen investeren in Marechaussee voor grensbewaking, ook verschillende andere kandidaten op de lijst lieten zich in vergelijkbare bewoordingen uit. Veiligheid is een breed begrip, en de PVV heeft nooit bedragen genoemd. De standpunten van de PVV ten aanzien van Defensie zijn dan ook niet helemaal duidelijk. En mogelijk niet relevant voor een coalitie, omdat de partij zoals het er nu naar uitziet niet zal deelnemen aan een regering.

Links kabinet
Een volledig links kabinet lijkt niet mogelijk te zijn, omdat de linkse partijen samen niet boven de 76 zetels komen, zonder het CDA mee te nemen. Met CDA lukt het net: CDA 19 + D66 19 + GL 14 + SP 14 + PvdA 9 = 75 zetels. De CU zou ook hier nog een sleutelrol kunnen vervullen, met het behalen van een stevige meerderheid. Toch is dit een lastige mogelijkheid, omdat het CDA heeft aangegeven niet over links te willen. Zonder het CDA is het vrijwel uitgesloten dat er een linkse coalitie komt. Dat is goed nieuws voor Defensie, omdat SP en GroenLinks hebben aangegeven niet te willen investeren in de Krijgsmacht. De PvdA wil dat overigens wel met 2 miljard, maar die partij zal zich gedeisd houden na de verkiezingsnederlaag.

Meest waarschijnlijk
Een kabinet over rechts is dus de meeste reële waarschijnlijkheid. En lijkt het meest gunstig te zijn voor Defensie. Partijen die Defensie hoog in het vaandel hebben staan, zoals de CU en SGP, lijken dan een sleutelrol te kunnen vervullen in de formatie, waardoor een sprong in het Defensiebudget er aan zou kunnen komen, met een stapsgewijze budgetverhoging naar het NAVO-gemiddelde. Maar D66 speelt ook een belangrijke rol, omdat die partij ook onmisbaar is in een coalitie over links. Desondanks: de 1 a 1,5 miljard die Defensie nodig heeft om de meest acute problemen op te lossen, lijkt bij een kabinet tussen VVD, CDA, D66 en CU (met wellicht SGP) zeker mogelijk te zijn. Als de partijen tenminste ook kunnen samenwerken op andere zeer principi
ële tegenstellingen. Rutte sprak niet voor niets van een lastig formatieproces dat er aan zit te komen.

Door: Eduard van Brakel

9 reacties

  • Arjan Lieberton

    Als de wil er is, kan er een snelle formatie plaatsvinden, lijkt me. En de optie VVD, met CDA en D66 gezamenlijk met CU en SGP lijkt me het meest waarschijnlijk, en het beste voor ’s lands veiligheid!

  • Heel jammer dat de CU niet dat ene zeteltje heeft gepakt met deze verkiezingen… Links Nederland is met de massale keuze voor Groenlinks nog veel meer pacifistisch geworden, niet te geloven in deze tijden ! CDA en VVD hebben zichzelf een onbetrouwbaar imago aangemeten na Hillen in 2011 hopelijk verandert dit de komende jaren… PVV ook onbetrouwbaar en groot geloofwaardigheidsprobleem. SGP blijft gewoon stanvastig op het gebied van defeniebeleid net als altijd maar ik blijf tegen dat vrouwenstandpunt aanlopen ook al verandert dat toch zeer langzaam. D’66 en hun gekoesterde EU defensie organisatie heb ik ernstige twijfels bij over wie dan uiteindelijk op democratische gronden eindverantwoordelijk krijgt…
    De rest is neem ik niet serieus voor defensie zal het noodzakelijk over rechts moeten !

  • Ons land is een land van politieke compromissen. Dat houdt in dat de “idealen” niet voor de volle 100% zullen worden behaald. Niet alleen defensie is de afgelopen decennia uitgekleed, de lijst is lang. We kruipen langzaam uit een dal en nu maar hopen dat er ook eens aan defensie, met de nadruk op personeel (loonsverhoging en afschaffen van belachelijke rekenmethodes). Maaar zoals in goed Engels: It is all in the eye of the beholder.

  • Zoals de meesten al roepen dat dit een land van compromis is en er altijd wel ergens weer wat opzij gezet wordt of dat het minder is.
    Gezien de huidige status denk ik idd dat VVD (helaas), D66, CDA en CU de grootste kans hebbende partijen zullen zijn.
    Mocht men eruit komen wat betreft bedragen denk ik dat we toch zeker rekening moeten gaan houden van een bedrag van rond de 800 a 900 miljoen helaas. Het zal mij dan ook flink verbazen als ze met minimaal 1,5 miljard euro op de kroppen komen.

    Het is duimen dat de formatie niet zo lang zal duren zoals men voorspelt (zelf voorzie ik dit ook helaas), zodat men snel meer duidelijkheid kan geven.

    De toekomst zal alles uitwijzen!!!

    • Pechthold D’66 (500 miljoen Euro max) heeft een zeer sterke voorkeur voor het progressieve Groenlinks uitgesproken vanwege de millieu en onderwijs agenda van beide partijen, op die manier kan men CU die zeer pro-defensie is buiten de boot houden en zal het “noodzakelijk verhogen defensiebudget” wat alleen CDA en VVD dan nog nastrefen en het uitblijven van klein-christelijk in een nieuw kabinet compleet ondergesneeuwd raken of onderling worden uitgeruild voor andere zaken…

      • P.S. Ook zal D’66 graag hun favoriete standpunt ‘hulp bij zelfdoding’ verwezenlijkt zien worden en zal zeer zeker bereid zijn om defensiebudget verhogen te schrappen tegenover Groenlinks!

      • Voorlopig zit het er niet in dat de CU aan zal schuiven

        • Arjan Lieberton

          Beste Michel, zou ik niet te snel zeggen! Ook het CDA heeft niet veel op met Jesse “Yes we can” Klaver, en ziet een samenwerking met VVD, D66 en CU meer zitten. Ik denk ook dat dat de voorkeur van de VVD heeft! Een “progressief links kabinet” is iets waar ik van gruwel! Het kan snel gaan, indien D66 niet te moeilijk gaat doen!

  • Ik vind dat het leger de financiele middelen moet hebben, om hun taak te kunnen uitvoeren. Dit betekent dat minimaal 1,5% tot 2% van het bnp geraamd moet worden. Oftewel nederland moet zich houden aan de contractafspraken met de NAVO. Houdt nederland zich niet aan de afspraken, moet de NAVO het kidmaatschap van NL ter discussue stellen. Dit gezegd hebbende.
    Helaas denk ik, dat nederland haar defensie begroting iets verhoogd, maar niet zodanig om de problemen op te lossen. Mijn idee is, dat sociale uitgaven en het tevreden houden van de massa belangrijker is, dan een veilige omgeving. Binnen de sociaal democratie zijn andere waarden en noremen van kracht, namelijk volgzaamheid, betrouwbaarheid, hierarisch denken, het beheren van het gedrag mensen is heel belangrijk. Je kunt zelf invullen welk type mens zich het beste ontwikkelt in deze samenlevingsvorm.
    Ook de VVD volgt de principes van de sociaal democratie, maar feitelijk geldt dit voor alle partijen.
    Maar, een samenleving die bestaat uit weerbare, zelfstandige en niet bange mensen, zullen veel eerder in defensie investeren. Omdat zij begrijpen waarom je weerbaar moet zijn. Maar, mensen die op deze wijze denken, worden niet gewaardeerd in deze samenleving.
    Want, echt investeren in defensie heeft namelijk behoorlijke budgettaire gevolgen, oftewel minder rechten of in ieder geval minder middelen voor sociale programma’s. Want al die publieke goederen en diensten, zijn maatschappelijke verworvenheden, die komen onder druk te staan.
    Er zijn een aantal bedreigende situaties, die echt aandacht en vooral een reactie nodig hebben, maar als ik de politiek hoor, krijg ik echt de indruk dat zij het echt niet als een nationaal probleem zien. Integendeel, het is een probleem van de NAVO.
    Mocht het mis gaan, zullen jullie leiders snel opduiken in engeland of canada. En de collectieve medemens die vooral de sociaal democratie als een verworvenheid ziet, staat als een schaap te kijken, wat deze weet niet wat hij moet doen, die zit te wachten op opdrachten. Het zijn namelijk geen zelfstandige weerbare mensen, maar stemvee. En de bezetter, die zal hun ook zo behandelen.
    Nogmaals, het hebben defensie is belangrijk.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Comment moderation is enabled. Your comment may take some time to appear.