Het probleem bij Defensie: Wij herkennen ons niet in het beeld

Zodra er kritiek van binnen de organisatie, of van buiten op Defensie komt, schiet Defensie in een soort communicatiekramp.  De standaard-reactie is: Defensie herkent zich niet in het beeld… En dat is nu juist precies het probleem.

Commando’s  trekken aan de bel. Problemen zijn zo groot dat de commandant van het Korps Commando Troepen (KCT), kolonel Groen, het zelfs noodzakelijk vond om alle trainingen stil te leggen. Daarnaast deden bij RTL commando’s hun beklag. Daarop volgende de officiële reactie van Groen en zijn ondercommandanten: We herkennen ons niet in het beeld. Dit is niet hoe wij problemen oplossen.’ Dat is een beetje tegenstrijdig, concludeerde ook RTL.

Dat laatste klopt zeker. Want het is niet gebruikelijk en in principe niet gewenst dat militairen aan de grote klok hangen dat de problemen waar ze mee kampen echt enorm groot zijn, en gevaarlijk voor hun inzet. Maar dat eerste? Groen gaf in een interne reactie op de brandbrief die ondercommandanten stuurden,  aan de problemen te herkennen. In de reactie naar buiten geeft hij aan de problemen niet te herkennen, ook namens zijn ondercommandanten. Nu is ondercommandanten een ruim begrip, dus je kunt je afvragen of de ondercommandanten van de officiële reactie dezelfde ondercommandanten waren als van de interne brandbrief…

Als wielrenners en epo

In ieder geval was de officiële reactie er 1 waar minister Hennis en de afdeling communicatie hun vingers bij aflikken. Volgens het Defensieboekje: Je herkent je niet in het beeld, ontkent de problemen die geschetst worden, en zegt vervolgens dat de weg omhoog is ingezet, maar dat de resultaten daarvan nog even op zich laten wachten. Dat plaatje is grijsgedraaid. En het wordt ongeloofwaardig.

Zelfs als er stapels bewijzen zijn tegen  de stellingen van Defensie, herkent Defensie zich niet in het beeld. Het als de wielrenners in de jaren ’90 vorige eeuw, en de beginjaren van deze eeuw: al lagen er 10 rapporten dat ze epo hadden gebruikt, ze ontkenden, keihard. We weten allemaal wat er jaren later gebeurde: de een na de ander bekende de verboden middelen gebruikt te hebben. En in de tijd van het gebruik wist iedereen wat er gebeurde, maar de sporters zelf ontkenden. Het is inmiddels een publiek geheim dat Defensie aan de grond zit, zeker de wat nauwer bij de Krijgsmacht betrokken mensen weten dat het mis zit. En Defensie doet alsof de neus bloedt: we herkennen ons niet in de situatie.

Maar wat als het wel waar is?

Maar stel dat de  Defensietop en de minister zich echt niet herkennen in de situatie en dat beide partijen de waarheid spreken. Dus de uit de school klappende militairen, de journalisten en de anderen betrokkenen die de problemen aan de kaak stellen hebben gelijk, en de militaire top en de minister hebben gelijk. Dat is nog vele malen erger, en een scenario dat zeker niet uitgesloten moet worden.

Defensie is een op en top bureaucratische organisatie die de can-do-mentaliteit hoog in het vaandel heeft staan. Problemen bestaan dan niet, dat zijn uitdagingen. En een militair moet creatief en oplossingsgericht zijn, zeker als je carrière wilt maken. Dan ga je dus een probleem niet melden, maar creatief oplossen. En als een lagere militair een probleem meldt, dan laat je hem dat creatief oplossen. En een probleem melden aan je commandant doe je niet, want dan ben je een probleemdenker en niet oplossingsgericht en heb je geen can-do-mentaliteit. Het is dus zeer aannemelijk dat problemen de weg naar de top echt niet weten te vinden.

Politiek alleen de schuld geven is te makkelijk

Wat daarbij erg meespeelt, is de hiërarchische structuur en het ontstaan van de problemen. Problemen met wapens en communicatiemiddelen zoals de  commando’s beschrijven ontstaan niet van de ene op de  andere dag. Problemen met het voertuigenpark, zoals  generaal de Kruif aangaf, ontstaan niet van vandaag op morgen. En natuurlijk heeft het gebrek aan financiering door de politiek (te weinig geld naar Defensie, bezuiniging op bezuiniging) te maken met het ontstaan van de problemen. Maar het feit dat de top zich niet herkent in de problemen, of ze te laat onderkent, heeft te maken met de  cultuur binnen Defensie. Alleen de politiek de schuld geven is te gemakkelijk.

Want door het geleidelijk ontstaan van de problemen (bijvoorbeeld, eerst 1 voertuig stuk, dan 2, dan 3, totdat een compagnie niks rijdend meer heeft) komt er moment dat er aan de bel getrokken moet worden door  een commandant, bijvoorbeeld een pelotonscommandant. Maar die moet dan zeggen dat het een probleem is dat al een tijdje speelt. En daarmee moet hij zijn voorganger ook de schuld geven. Alleen de voorganger is gepromoveerd en die staat nu als plaatsvervangend compagniescommandant, of compagniescommandant als direct leidinggevenden boven de betrokken PC. Voor de  CC geldt hetzelfde verhaal, als hij gaat melden dat het in zijn compagnie een bende is, dan moet hij de schuld daarvan ook in de schoenen schuiven van zijn voorganger, die nu bijvoorbeeld Bataljonscommandant is. En zo kan je de pyramide omhoog volgen, waarbij iedereen is bang is om de  echte waarheid te vertellen.

Dat heet ook wel angstcultuur en dat kan een reden zijn waardoor rapportages blijven liggen. Waarbij voor de nog hogere, gebrevetteerde officieren – die generaal kunnen worden – ook nog geldt dat hun benoemingen ook politieke benoemingen worden. Als zij aan de politiek doorgeven dat hun eenheid een bende is, dat niks het doet, of dat ze die politiek belangrijke missie niet kunnen draaien, omdat ze niet genoeg mensen en middelen hebben om het te kunnen doen, worden ze geen generaal meer. Dus benoem je de problemen niet, of formuleer je het zo dat het allemaal wel mee lijkt te vallen.

C-KCT Groen

C-KCT Groen

Tekenende reacties

Tekenend voor dat proces waren ook de vele reacties na het besluit van de kolonel Groen. Vele (oud-)militairen gaven als eerste reactie: ‘einde carrière’, of ‘die zal wel geen CDS meer worden’. Dat betekent dat de hoger geplaatsen misschien officieus wel kennis hebben van de dramatische gesteldheid, maar officieel niks. En als je officieel niks weet, kan je officieel niks bevestigen, want dat is schadelijk voor je carrière. En dat is triest. Maar ook: al die generaals, kolonels, overstes en anderen waren er allemaal bij toen het aftakelingsproces verder en verder ging. Maar blijkbaar heeft er niemand dusdanig aan de bel kunnen, willen of durven trekken, dat de problemen ook echt breed bekend raakten. En dat mag de top zichzelf aanrekenen.

En die cultuur los je niet op met meer geld. Dat los je op door anders met problemen om te gaan. Want nu is het benoemen van een probleem een probleem en speelt de Defensietop de vermeende onschuld door te stellen dat ‘we ons niet in de situatie herkennen.’ De commando’s gaven volgens eigen zeggen namelijk al in 2014 de problemen aan in officiële rapporten, ‘De losse mails niet meegerekend ‘schrijven ze in documenten die bij RTL zijn te lezen. Dat betekent dat er 3 jaar lang allemaal alarmerende rapporten zijn blijven liggen, of zijn weggestopt, of onder de pet zijn gehouden. En dat heeft niks met minister Hennis te maken, en niks met geld. Dat is organisatiecultuur en die lijkt inmiddels ook aardig verrot. Zo verrot dat militairen een exodus van personeel vrezen, en die volgens commandant Groen bij het KCT ook aan de gang is: er stroomt meer uit dan er in gaat.

Dat neemt niet weg dat een situatie zoals die met de inzetbaarheid van de commando’s nooit zou mogen voorkomen. Bij geen enkel Krijjgsmachtdeel trouwens. Want onze Krijgsmacht is te belangrijk om verloederd te worden. Onze veiligheid is te belangrijk om op zijn beloop te laten.  En onze veiligheid is in slechte politieke handen geweest de laatste decennia. De politiek moet daar eens heel goed over nadenken en realiseren dat ze er met een miljard extra – zoals volgens bronnen nu op de formatietafel ligt – niet komen. Er moet meer bij, veel meer. Dan kan Defensie echt weer op orde komen. Maar zonder geld kan Defensie ook al wat doen: het veranderen van de organisatiecultuur, zodat die weer werkbaar is wanneer het weer mensen, middelen en oefendagen regent als de politiek het licht heeft gezien.

Ng even over die officiële reactie van kolonel Groen: ik kan me inderdaad niet voorstellen dat Defensie mensen ongetraind op missie stuurt. Mocht dat wel het geval zijn dan is het nog erger dan ik dacht.

Door: Eduard van Brakel

 

 

 

13 reacties

  • Gooi even de spellingscontrole over dit bericht; er zitten een aantal fouten in. ;))

  • Kees Almekinders

    Het beste kun je deze angstcultuur en het wegmoffelen of verdraaien van feiten voorkomen door het instellen van een onafhankelijke commissie die door het parlement wordt benoemd. Voor mensen binnen defensie die wel met de werkelijke feiten op tafel durven te komen moet het ” geen einde carriere” zijn maar promotie. Kennelijk zitten er dan binnen de defensieorganisatie, zoals in het artikel geschetst, veel mensen die hun carriere belangrijker vinden dan het eerlijk benoemen hoe de werkelijke toestand bij defensie is. Dit zijn in mijn ogen slappe figuren die zeker niet in de top van defensie thuis horen. Dit alles overziende samen met het relaas van Hennis dat zij zich niet herkent ‘ in het door de commando’s geschetste beeld’ doet het ergste vrezen voor defensie, nu en in de toekomst.

  • De pot verwijt de ketel tot die …

  • Of het allemaal zo erg is als in de pers en media wordt beschreven weet ik niet, in welke mate en hoe groot de problemen ook werkelijk zijn maakt ook niet uit dat men de opleidingen gaat stilleggen vanwege meerdere problemen en de veiligheid is al erg genoeg!
    Dit soort eenheden worden als eerste ingezet als ergens echt de pleuris uitbreekt zowel in het binnenland alsook op missies in het buitenland en zowel de opleiding/instroom van nieuwe mensen voor deze eenheden en ook trainingen van bestaande eenheden moet optimaal zijn vooral nu in deze gevaarlijke tijden met veel spanningen globaal gezien…

  • Frank Teunissen

    Problemen “oplossen” door creatief te zijn, zoals hier geschetst, is geen problemen oplossen. Amerikanen hebben hiervoor, zoals zo vaak, een kernachtige uitdrukking: “kicking the can down the road”.
    Een paar kapotte voertuigen in een peloton krijg je wel opgelost. Maar structureel gebrek aan reserve-onderdelen, stelselmatig uitgesteld onderhoud, dat is iets heel anders. Daar zijn geen “work-arounds” voor. Dat moet je oplossen. Écht oplossen, dus. En dat kun je niet op een pelotonscommandant afschuiven. Ook niet op een compagniescommandant en maar een heel klein beetje op een bataljonscommandant.
    Dit soort dingen hoor je te weten als je op een verantwoordelijke positie zit en als je het weet, dan moet je het aanpakken. Dat is de betekenis van verantwoordelijkheid. Als je op een van die twee punten faalt, dan hoor je niet op die positie.
    “Zo kan het niet langer” betekent dat het zo niet langer kan en daar moet je consequenties aan verbinden, anders is het een loze kreet. De kolonel Groen heeft consequenties verbonden aan “zo kan het niet langer”. Ik ken hem niet en weet dus ook niet of hij geschikt zou zijn als CLAS of CDS, maar deze test heeft hij wat mij betreft gehaald.

  • Arjan Lieberton

    @heer Almekinders, er zitten tegenwoordig overal figuren die hun eigen carrière stellen boven dat van het algemeen belang! Dat is ook zo’ n ziekte van deze tijd! Dat zie je van hoog tot laag leidinggevenden. Goed voorbeeld doet goed volgen, zeg ik dan maar. Maar als dat voorbeeld er niet is, DAN heb je pas een probleem!

    Ik vind het terecht van de kolonel dat hij dan zegt, “dan maar helemaal niet”, hij kiest voor de veiligheid van zijn mannen. Terecht! Dit had al lang opgelost kunnen zijn! Hoeveel signalen dat het budget omhoog moet, moeten er nog komen? We hebben het wel over elite-militairen!

  • Militair zijn is het mooiste wat is maar wat hier vertelt word klopt helemaal.
    Binnen een belangrijk groep binnen de logistiek was er veel ongetraind personeel die onvoldoende opleiding hadden om het werk veilig uit te voeren.
    Om de vereiste opleidingen te krijgen die er voor zorgen dat het werk verantwoord en effectief kon worden uitgevoerd kon niet geregeld worden via de organieke lijn binnen de compagnie.
    Toen de betreffende groeps command naar de hogere legerleiding stapte en zei: als onze jongens de opleidingen/cursussen niet krijgen gaan we niet mee op oefening en kunnen de rest van de eenheden niet in het betreffende materie voorzien worden.
    De week erna konden opeens 5 jongens aan verschillende opleidingen starten.
    Jammer dat het zo opeens wel kan en er niet meer van zo een soort commandanten zijn.
    Want uit eindelijk word het wel gewaardeerd door iedereen als een groeps commandant dit voor elkaar en de oefening door kan gaan.

  • Franse stafchef stapt op omdat hij het niet eens is met voorgenomen beleid van de nieuwe president!

    EU doelstellingen en veiligheidsbudget keihard met elkaar in conflict, na het toespreken van het parlement waarbij hij forse kritiek leverde op de voornemens houd stafchef het voor gezien.
    Frankrijk voldoet al meer dan 8 jaar niet aan de financiele EU-normen daar moet wat veranderen maar om dat geld in deze onstabiele en gevaarlijke tijden bij het veiligheidsapparaat weg te halen is denk ik niet de weg…
    Waarom kunnen de EU en Navo normen nooit in overeenstemming worden gebracht door de politiek in Europa?
    http://www.elsevierweekblad.nl/buitenland/blog/2017/07/stafchef-franse-strijdkrachten-stapt-op-om-autoritaire-macron-524248/

  • https://www.rtlnieuws.nl/nederland/defensie-jaagt-vergeefs-op-lekkend-personeel

    http://www.elsevierweekblad.nl/nederland/achtergrond/2017/07/defensie-jaagt-al-jaren-op-lekkend-personeel-524481/

    Deze bevlogen mensen lekken niet om de organisatie te willen beschadigen of onderuit te halen maar willen de organisatie graag weer op de rails zien met druk vanuit de media en publiek…

  • Arjan Lieberton

    @Pim, precies! Soms is dit uit wanhoop de laatste optie! Maar ja, klokkenluiders worden NIET gepruimd. Liever “ja knikken, kop houden, en portemonnee open.” Dat is vaak wat men van het veel te loyale werklui verwacht. Dan heb je nog enigszins kans op promotie….

  • We zijn weer op de zelfde weg als in 1940
    Onze vrienden liepen lachend binnen

    • Arjan Lieberton

      @ G. Daniels, de mensen die op dit platform reageren doen er alles aan om juist DAT te voorkomen! Regelmatig bestook ik de politiek met allerlei argumenten om juist te investeren in veiligheid, ook de politie en de Douane. Helaas vind men (de politiek) veiligheid kennelijk niet zo belangrijk, het “bekt” lekker als je kunt zeggen naar je eigen bevolking dat je ruim 1 miljard op je eigen Rijksoverheid hebt bezuinigd….en zolang het volk dat pikt….komt er geen verbetering! (In het land der blinden is Eenoog koning, luidt een oud gezegde)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Comment moderation is enabled. Your comment may take some time to appear.